گروه تحقیقاتی ایده پرداز

مقالۀ: «مفهوم میدان در ایران دورۀ قاجاریه: دگرگونی [مفهوم میدان] به تجسّد حوزۀ همگانی»
نویسندگان: مهرداد قیومی بیدهندی، مهنام نجفی

‏«میدان»، چون فضایی عمومی، مفهومی کهن در زبان فارسی و فرهنگ ایرانی است. این مفهوم همراه با سیاق زبانی و ‏فرهنگی‌اش، و پیوسته با دیگر مفاهیم در شبکه‌ای معنایی (سمانتیک)، در طی زمان دگوگون شده است. نویسندگان در این مقاله یکی ‏از تغییرات بنیادی این مفهوم را، که در ایران قاجاری ریشه دارد، شرح می‌دهند. دورۀ قاجاریه دوره‌ای بحرانی در آغاز ‏ایران مدرن است که در آن، تغییرات فرهنگی و اجتماعی شتاب گرفت و شبکۀ معنایی (سمانتیک) تازه‌ای ظهور کرد. ‏منابع اولیۀ این تحقیق منابع تصویری و نوشتاری قاجاری است، که بر سیاق اجتماعی و ‏رویدادهای مهم مؤثر بر تحولات ساختار شهر دلالت می‌کند. نویسندگان، با بررسی شبکه‌های مفهومی و سیاق‌ها، معنای ‏میدان را، چون جزئی از کل، روشن می‌کنند و تحول آن را در دل شبکۀ شهر، روایت‌ها، گفتمان‌ها، و دگرگونی‌های ‏اجتماعی شرح می‌دهند. در نهایت، دگرگونی عمیق میدان را در بطن تحولات اجتماعی‌ـ فرهنگی‌ای توضیح می‌دهند که به ‏انقلاب مشروطیت و ظهور مفهوم بی‌سابقۀ «حوزۀ همگانی» انجامید. آنان نشان می‌هند که پدید آمدن مفهوم جدید و انقلابیِ ‌‏«حوزۀ همگانی» در آن سیاق اجتماعیْ مفهوم «میدان» را تغییر داد و آن را به تحقق کالبدی این مفهوم تازه تبدیل کرد.‏

Mehrdad Qayyoomi Bidhendi, Mahnam Najafi. "The concept of maidan in Qajar Iran: transformation to an embodiment of the public sphere," in International Journal of Environmental Studies, published online: 23 Feb 2022. doi: https://doi.org/10.1080/00207233.2022.2033490 

🔸اطلاعات بیشتر و مطالعه و دریافت مقاله:
https://www.tandfonline.com/eprint/PC4XWFXHRNSICS9SEWGP/full?target=10.1080/00207233.2022.2033490